De zakelijke diensten domineren de dienstenuitvoer van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Het Brussels Gewest exporteerde in 2024 voor 33,4 miljard euro aan diensten naar het buitenland, een stabiel niveau ten opzichte van 2023. Deze resultaten bevestigen de belangrijke rol van Brussel in de export van diensten. Ondertussen daalde de goederenuitvoer fors met -14,5 %, vooral door de afbouw van de productie bij Audi Vorst. Dankzij een samenwerking tussen de regionale statistische instituten (BISA, VSA en IWEPS) en de Nationale Bank van België is het met gedetailleerde statistieken mogelijk om precies te bepalen welke diensten worden geëxporteerd en naar welke landen. Dit biedt een genuanceerder beeld van de regionale economie en maakt een beter begrip mogelijk van welke rol het Brussels Hoofdstedelijk Gewest speelt in de internationale handel.
De zakelijke diensten staan voorop
1. Uitvoer van diensten van het Brussels Gewest
Verdeling per type dienst (2024, in %)
Grafiek 1 splitst de uitvoer van diensten in 2024 uit in verschillende types diensten. De zakelijke diensten zijn de grootste categorie, goed voor maar liefst 42,0 %. Binnen dit type diensten zijn de "professionele en managementadviesdiensten" de grootste groep (31,6 %). Ze bevatten allerlei diensten zoals het creëren van reclamecampagnes, beheer van productieprocessen, centraal beheer van aankopen, het uitvoeren van audits, marktonderzoek, juridische analyses, enzovoort. Het belang van dit soort diensten is sterk verbonden aan de aanwezigheid van grote multinationale groepen in Brussel. Het gaat immers vaak over diensten die worden gecentraliseerd in Brussel en worden geleverd aan ondernemingen van dezelfde groep in het buitenland. Verder bevatten de zakelijke diensten ook onderzoek en ontwikkeling (3,2 %), zoals onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen, en allerlei technische en handelsgerelateerde diensten (7,1 %).
Andere belangrijke categorieën van de dienstenexport van Brussel zijn:
- de financiële diensten (15,6 %),en de verzekeringsdiensten (7,7 %), die de rol van Brussel illustreren als financieel centrum. Deze rol werd de laatste jaren nog versterkt door bewegingen richting Brussel na de Brexit, om de toegang te behouden tot de Europese markt.
- Diensten in verband met vervoer komen op de derde plaats met 10,1 % van de totale Brusselse dienstenexport. Deze categorie bevat onder meer de verkoop van internationale treintickets en het transport van energie doorheen het land.
- De vierde grootste categorie zijn de ICT-diensten (10,0 %), wat onder meer de verkoop van software omvat.
- Toerisme (5,8 %), via de bestedingen van buitenlandse reizigers, met name in de horeca en in de detailhandel.
Dienstenexport gericht op Europa
2. Uitvoer van diensten van het Brussels Gewest
Verdeling per zone (2024, in %)
Grafiek 2 vervolgens, geeft een beeld van de afzetmarkten van de Brusselse dienstenuitvoer.
- Meer dan de helft van de diensten wordt uitgevoerd naar de eurozone (56,2 %). Frankrijk blijft de belangrijkste afzetmarkt (15,0 %), gevolgd door Nederland (10,2 %) en Ierland (8,0 %).
- Brussel laat zich ook opmerken door zijn openheid buiten de EU. Zo’n 35 % van de Brusselse dienstenuitvoer is bestemd voor partners buiten de EU, vooral voor het Verenigd Koninkrijk (9,6 %) en de Verenigde Staten (8,1 %).
- De afzet naar EU-partners buiten de eurozone is beperkt (5,1 %).
In de nationale en regionale rekeningen worden bovendien de internationale instellingen, zoals de diensten van de Europese commissie, beschouwd als externe partners. De stroom richting de EU-instellingen is echter gering (4,0 %).
Bron: Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer in de regionale rekeningen
De statistieken over de in- en uitvoer van diensten zijn afkomstig uit de regionale rekeningen, gepubliceerd door het INR. Ze zijn in grote mate gebaseerd op de resultaten van enquêtes bij ondernemingen die worden gevoerd om de betalingsbalans van België op te stellen.
Er is daarin sprake van uitvoer of invoer wanneer een dienst wordt verkocht aan of aangekocht in het buitenland.
De regio waaraan een transactie wordt toegekend, wordt bepaald door de lokalisatie van de onderneming. De uitvoer van diensten die aan Brussel wordt toegekend, betreft dus verkopen van diensten aan het buitenland door ondernemingen die ofwel volledig in Brussel gelokaliseerd zijn ofwel minstens één vestiging hebben in Brussel.
De in- en uitvoer van diensten wordt in de regionale rekeningen gedetailleerd naar bedrijfstak, type dienst en partnerland.