Wat zijn de sleutels tot welzijn in Brussel?
Brusselaars geven hun levenstevredenheid een score van 7,5 op 10. Gezondheid, zowel fysiek als mentaal, is naast werk, materiële omstandigheden en sociaal leven, de belangrijkste determinant van deze tevredenheid. Dat blijkt uit een studie van het Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA) en het Federaal Planbureau (FPB).
Brusselaars zijn redelijk tevreden... maar minder dan alle Belgen samen
In 2023 geven Brusselaars van 16 jaar en ouder hun levenstevredenheid een score van 7,5/10, wat lager is dan in heel België (7,7/10). Dit resultaat voor Brussel is eigenlijk identiek aan dat voor Wallonië en iets lager dan dat voor Vlaanderen (7,8/10).
Jongeren en ouderen zijn het gelukkigst
In het Brussels Gewest zijn, net als elders in België, jongeren en ouderen het meest tevreden over hun leven (Grafiek 1). Omgekeerd zijn mensen van middelbare leeftijd, tussen 40 en 60 jaar, minder tevreden; een trend die in het gewest nog duidelijker naar voren komt. Dit verschil heeft niet zozeer te maken met de leeftijd op zich, maar met factoren die in de loop van het leven veranderen, zoals de gezondheidstoestand of het beschikbare inkomen. Deze factoren werden grondig geanalyseerd om hun impact op de levenstevredenheid van de Brusselse bevolking te kunnen meten (Grafiek 2).
Levenstevredenheid naar leeftijd
Bevolking van 16 jaar en ouder, in België en het Brussels Gewest, in 2023
Lezing: de blauwe curve toont het verband tussen de leeftijd van de Brusselaars en hun gemiddelde levenstevredenheid. Het welzijn volgt een U-vormig patroon: het is hoog bij jongeren, daalt geleidelijk tot rond de leeftijd van vijftig jaar en stijgt daarna weer gedeeltelijk.
Gezondheid: belangrijkste determinant van levenstevredenheid
Gezondheid – zowel fysiek als mentaal – lijkt de belangrijkste factor te zijn voor levenstevredenheid van de Brusselaars (Grafiek 2). Leven met een langdurig gezondheidsprobleem of geen toegang hebben tot noodzakelijke medische zorg vermindert de levenstevredenheid aanzienlijk. Een op de vier Brusselaars geeft aan dat zijn/haar gezondheid slecht is (24%, tegenover 22% in heel België).
Materiële omstandigheden: een waardige levensstandaard is essentieel
Over het algemeen geldt: hoe hoger het inkomen, hoe groter de tevredenheid... maar dan wel in steeds mindere mate. Het belangrijkste is een waardige levensstandaard te hebben, een ‘standaard’, die overeenkomt met het vermogen om in de basisbehoeften te voorzien, zoals verwarming, het op tijd betalen van rekeningen, het kunnen opvangen van onverwachte uitgaven,... Het bereiken van deze ‘standaard’ levensstijl heeft ongeveer 2,5 keer meer impact dan een verdubbeling van het inkomen. Vandaag bereikt meer dan één op de tien Brusselaars (11%) deze fatsoenlijke levensstandaard niet. Dat is meer dan het dubbele van alle Belgen samen (4%).
Werk: niet kunnen werken belemmert in grote mate de levenstevredenheid
Werkloosheid of arbeidsongeschiktheid heeft een negatieve invloed op de levenstevredenheid. Vandaag bedraagt het aandeel langdurig arbeidsongeschikten 9% in Brussel en 11% in heel België.
Leefomgeving: ruimte voor verbetering in Brussel
Ook de kwaliteit van een woning en de omgeving waarin mensen wonen, beïnvloeden de levenstevredenheid. In Brussel heeft een op de vier personen (24%) te maken met gebrekkige huisvesting (lekkage of vocht), een aanzienlijk hoger percentage vergeleken met heel België (14%). Een op de vijf personen (20%) heeft bovendien te kampen met geluidsoverlast, tegenover 14% in heel België.
Sociaal isolement: uitdaging voor Brussel
Sociale relaties spelen eveneens een belangrijke rol in het welzijn. Ook hier is de situatie in het Brussels Gewest minder gunstig: er zijn minder Brusselaars die regelmatig familie en vrienden zien (78% tegenover 83% in heel België) en aan vrijetijdsactiviteiten deelnemen (53% tegenover 73%). In Brussel is de strijd tegen sociaal isolement nog complexer, omdat bijna een kwart van de bevolking (22%) alleen woont.
Impact van de belangrijkste determinanten op het welzijn in het Brussels Gewest
Lineaire regressiecoëfficiënten (gewone kleinste kwadraten methode)
Lezing: de coëfficiënten uit de statistische analyses maken het mogelijk om de impact van iedere determinant afzonderlijk op het welzijn te kwantificeren (gemeten aan de hand van de tevredenheid in het leven). Het hebben van een langdurig gezondheidsprobleem (chronische ziekte of chronisch probleem) heeft zo gemiddeld genomen een impact van -0,64 punt op het welzijn in Brussel, in vergelijking met het niet hebben van een dergelijk probleem.
Het welzijn van de Brusselaars, net als dat van alle Belgen, hangt af van meerdere factoren: gezondheid, waardige levensstandaard, werk, huisvesting en sociaal leven. Deze determinanten vormen potentiële hefbomen om het welzijn in Brussel te verbeteren.
Meer weten
De Focus van het BISA geeft op enkele pagina’s een stand van zaken over een werkthema van het Instituut. De grote thema’s en uitdagingen van de sociaaleconomische actualiteit van het Brussels Gewest worden erin behandeld door middel van korte teksten geïllustreerd met grafieken, tabellen en/of kaarten.
DownloadenVivre mieux à Bruxelles : le rôle essentiel de la santé et des conditions de vie matérielles et sociales
Ce Focus, fruit d’une collaboration entre l’IBSA et le Bureau fédéral du plan, étudie les principaux déterminants du degré de satisfaction dans la vie de la population bruxelloise.
Beter leven in Brussel: de essentiële rol van gezondheid en van materiële en sociale levensomstandigheden
Deze Focus, het resultaat van een samenwerking tussen het BISA en het Federaal Planbureau, bestudeert de belangrijkste determinanten van de levenstevredenheid van de Brusselse bevolking.
Pressrelease
In samenwerking met BFP
