In het Brussels Gewest is de levensverwachting hoger in het zuidoosten
Een nieuwe analyse van het Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA) en het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn (studiedienst van Vivalis) toont grote ongelijkheden in de levensverwachting in het Brussels Gewest. Afhankelijk van waar je woont, kan het verschil oplopen tot wel vijf jaar. De Focus van het BISA nr. 76 beschrijft de verschillen in levensverwachting in het Brussels Gewest en geeft enkele verklaringen.
Levensverwachting van Brusselse vrouwen is hoger dan die van Brusselse mannen
In 2023 bedroeg de levensverwachting bij de geboorte 82,2 jaar in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, tegenover 83,2 jaar in Vlaanderen en 80,6 jaar in Wallonië. In Brussel hebben vrouwen, net zoals in de meeste landen, een hogere levensverwachting dan mannen.
Gemiddeld worden vrouwen die in Brussel geboren zijn 83,9 jaar oud, tegenover 79 jaar voor mannen, een verschil van bijna vijf jaar. Dit verschil varieert naargelang de woonplaats, maar komt voor in het hele Gewest, zelfs in de meest welgestelde wijken. In Sint-Lambrechts-Woluwe is het verschil het kleinst (3,1 jaar): vrouwen hebben er een levensverwachting van 84,6 jaar, mannen 81,5 jaar. In Sint-Gillis daarentegen bedraagt het verschil meer dan zes jaar: vrouwen hebben er een levensverwachting van 83,8 jaar, mannen 77,7 jaar.
Naast biologische factoren spelen ook gedrags- en sociale factoren een rol, waarvan de impact varieert in belangrijkheid. Zo hebben mannen de neiging:
- meer risicogedrag te vertonen, zoals roken, alcohol en calorierijk eten;
- meer blootgesteld te zijn aan externe doodsoorzaken (ongevallen, geweld);
- minder vaak een beroep te doen op medische zorgen.
De levensverwachting is hoger in het zuidoosten van het Gewest
Naast geslacht speelt ook de woonplaats een grote rol voor de levensverwachting. Die ligt duidelijk hoger in het zuidoosten van het Gewest, in de meest welgestelde wijken:
- Vrouwen hebben de hoogste levensverwachting in de macrozone1 Koninklijke Sterrenwacht (Ukkel): 85,6 jaar. Dat is bijna vier jaar meer dan de levensverwachting van vrouwen in de macrozone Marius Renard (Anderlecht).
- De levensverwachting van mannen is het hoogst in Roodebeek (de twee Woluwes): 81,6 jaar.
Omgekeerd ligt de levensverwachting in de Vijfhoek lager dan het gemiddelde van het Gewest, zowel voor mannen als voor vrouwen.
Een analyse per gemeente bevestigt dit beeld: de hoogste levensverwachting wordt genoteerd in Sint-Pieters-Woluwe (86,7 jaar voor vrouwen – 82,1 jaar voor mannen).
Verschillen in levensverwachting verankerd in ongelijke sociaaleconomische en omgevingsfactoren
De ongelijkheden in levensverwachting zijn vooral te verklaren door de sociaaleconomische situatie van de inwoners, met uiteenlopende leefomstandigheden. Wat de inwoners van de meer welgestelde macrozones in het zuidoosten van Brussel betreft:
- zij wonen in ruimere en kwalitatief betere woningen;
- zij leven in een gezondere omgeving, met meer groene ruimten, minder luchtvervuiling en geluidshinder, en meer sportinfrastructuur;
- zij hebben een betere toegang tot gezondheidszorg, onder meer dankzij grotere financiële middelen die het mogelijk maken sneller een arts te raadplegen of gebruik te maken van preventieve gezondheidszorg of van niet-terugbetaalde zorgen.
Inwoners van de meer kwetsbare macrozones daarentegen:
- wonen vaker in woningen in slechte staat (vocht, schimmel, …);
- worden vaker blootgesteld aan lawaai, luchtvervuiling en een omgeving die ziekten en/of chronische stress kan veroorzaken;
- hebben vaak minder middelen om toegang te krijgen tot zorg (kosten, tijdsgebrek, administratieve drempels, …).
Deze factoren, die zich vaak al voor de geboorte opstapelen, dragen bij aan een lagere levensverwachting in de minst welgestelde macrozones.
Meer weten?
De Focus van het BISA geeft op enkele pagina’s een stand van zaken over een werkthema van het Instituut. De grote thema’s en uitdagingen van de sociaaleconomische actualiteit van het Brussels gewest worden erin behandeld door middel van korte teksten geïllustreerd met grafieken, tabellen en/of kaarten.
1 Een macrozone is een deel van het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dat verschillende wijken met gelijkaardige kenmerken omvat. Denk bijvoorbeeld aan huisvesting, bevolking of economische activiteiten.
De macrozones staan het toe om de grote stedelijke dynamieken in het Brussels Gewest te analyseren, zonder zich te beperken tot de administratieve gemeentegrenzen.
DownloadenWaar leeft men het langst in het Brussels Gewest?
Deze Focus, opgesteld in samenwerking met het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van het Brussels Gewest (Vivalis), analyseert de levensverwachting in het Brussels Gewest.
Pressrelease
In samenwerking met OSS
