Woonlasten wegen zwaarder op het budget van Brusselse huishoudens. De impact is het grootst voor huishoudens met lagere inkomens
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn de verkoopprijzen en de huurprijzen van woningen de afgelopen jaren sneller gestegen dan de kosten van levensonderhoud. Deze ontwikkeling maakt het voor steeds meer huishoudens moeilijker om een woning te vinden. In zijn laatste ‘In de kijker’ analyseert het BISA het deel van het inkomen dat Brusselse, Vlaamse en Waalse huishoudens in 2024 uitgeven aan woonlasten. Daarbij baseert het zich op gegevens uit het Huishoudbudgetonderzoek (HBO). Dit onderzoek biedt een overzicht van de consumptieve bestedingen van huishoudens naar inkomensniveau. Deze ‘In de kijker’ benadrukt de verschillen in het deel van het inkomen dat aan wonen wordt besteed. Dit omvat huur, onderhoud van de woning, kosten voor water en enrgie en kleine herstellingen. Deze verschillen zijn afhankelijk van het Gewest waar men woonachtig is en van het inkomensniveau van de huishoudens.
In het Brussels Gewest maken de uitgaven voor wonen een groter aandeel uit van het huishoudbudget dan in de twee andere Gewesten…
In 2024 vormen de woonlasten de grootste uitgavenpost van de Belgische huishoudens (Grafiek 1). Dit geldt met name voor het Brussels Gewest, waar deze uitgaven het grootste aandeel in het huishoudbudget vertegenwoordigen: huishoudens besteden er gemiddeld 34,6 % aan, tegenover 29,9 % in Vlaanderen en 30,5 % in Wallonië.
1. Aandeel van het gemiddelde huishoudbudget per uitgavencategorie
per Gewest in 2024
…vooral bij huishoudens met lagere inkomens
Dit aandeel varieert naargelang het inkomensniveau van de huishoudens (Grafiek 2). Hoe lager het besteedbaar inkomen van de huishoudens, hoe groter het aandeel van de woonlasten in het huishoudbudget. In het Brussels Gewest besteden de 25 % huishoudens met het laagste inkomen 43,8 % van hun huishoudbudget aan woonlasten, tegenover 37,8 % in het Vlaams Gewest en 37,3 % in het Waals Gewest. Dit aandeel neemt af naarmate het inkomen stijgt. Deze trend is in alle gewesten waarneembaar. Zo besteden in Brussel de 25 % van de huishoudens met het hoogste inkomen 29,3 % van hun huishoudbudget aan woonlasten, tegenover 25,7 % in Vlaanderen en Wallonië.
2. Aandeel van het gemiddelde huishoudbudget besteed aan wonen volgens inkomenskwartiel
per Gewest in 2024
Huishoudbudgetonderzoek (HBO): dit onderzoek wordt om de twee jaar door Statbel op Belgisch niveau uitgevoerd. In 2024 is dit onderzoek gebaseerd op een steekproef van 651 huishoudens in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, 2 978 huishoudens in het Vlaams Gewest en 2 068 huishoudens in het Waals Gewest. De huishoudelijke uitgaven worden ingedeeld in twaalf grote categorieën, waaronder de categorie "woning, water, gas, elektriciteit en andere brandstoffen". Deze categorie omvat uitgaven voor huur, onderhoud van de woning, water- en elektriciteitskosten en kleine herstellingen. Grote herstellingen en hypotheekaflossingen zijn hiervan uitgesloten omdat ze als investeringen worden beschouwd. Voor eigenaar-bewoners wordt de fictieve huur berekend op basis van de kenmerken van de woning en de gangbare prijzen op de huurmarkt.
Inkomenskwartielen: wanneer het inkomen van huishoudens wordt gerangschikt van laag naar hoog, komen de kwartielen overeen met de waarden die de huishoudens in vier even grote groepen verdelen. Iedere groep vertegenwoordigt 25 % van de huishoudens.
Huishoudens met lager inkomens in het eerste kwartiel vertegenwoordigen de 25 % van de huishoudens met de laagste inkomens, die met inkomens tussen het eerste en het tweede kwartiel vertegenwoordigen de volgende 25 % van de huishoudens, enzovoort, tot aan de huishoudens met hogere inkomens in het derde kwartiel, dat het kwart van de huishoudens met de hoogste inkomens omvat.