U bent hier: Home / Publicaties / Titels / In de kijker / November 2017 - “Het overheidsbeleid evalueren”: waartoe dient het?

November 2017 - “Het overheidsbeleid evalueren”: waartoe dient het?

Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA) - In de kijker - Evaluatie van het overheidsbeleid

Evalueren is een courante praktijk in onze samenleving; of het nu gaat om de evaluatie van leerlingen, van het risico dat een bank loopt, of om de prestatie van de medewerkers van een onderneming of de kostprijs van werken. Ook in het discours van politieke besluitvormers komt de term “evaluatie” meer dan eens voor.
In dat geval is er vaak sprake van “evaluatie van het overheidsbeleid”. Wat is het? En waartoe dient het?
 

Evaluatie van het overheidsbeleid

 

Bron: BISA
 

Overheidsbeleid?

Het overheidsbeleid binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is een geheel van maatregelen die door de Regering of door het Brussels Parlement worden genomen. Die maatregelen worden doorgaans geïmplementeerd door de regionale administraties en belangen het dagelijks leven van de Brusselaars rechtstreeks of onrechtstreeks aan:

  • het toekennen van een premie voor gevelverfraaiing;
  • het onderhoud van de wegen en groene ruimten;
  • het organiseren van cultuurevenementen;
  • het bouwen van nieuwe scholen;
  • het adviseren bij de oprichting van een onderneming;
  • geven van boetes voor bodemverontreiniging;

enz.
 

Evaluatie van het overheidsbeleid?

Bij de evaluatie van het overheidsbeleid worden een of meerdere van die maatregelen grondig geanalyseerd. De evaluatie concentreert zich op de, al dan niet gewenste, rechtstreekse of onrechtstreekse effecten op korte of lange termijn van de onderzochte maatregel. Ook kan bij die evaluatie worden nagegaan hoe die maatregel wordt geïmplementeerd. Om een juist waardeoordeel over de implementatie of effecten daarvan te vellen, moet de evaluator zich beroepen op criteria zoals doeltreffendheid, pertinentie, billijkheid, duurzaamheid, samenhang, enz. Zo kan je je afvragen of de premie voor de gevelverfraaiing doeltreffend is? Of met andere woorden: helpt die de renovatie van gevels te versnellen? Zo ook kunnen we nagaan of de bouw van nieuwe scholen pertinent is, en meer bepaald of die aan een behoefte aan meer plaatsen tegemoetkomt.

De efficiëntie, pertinentie of duurzaamheid van een maatregel nagaan staat bij het evalueren van het overheidsbeleid centraal.
 

Waarom evalueren?

De evaluatie van het overheidsbeleid is een tool die het beslissingsproces ondersteunt en nuttige informatie over het gevoerde overheidsbeleid oplevert. Door de effecten van een maatregel te beoordelen tracht de evaluator de effecten te begrijpen en ze te verklaren. Hij kan ook het implementatieproces van een maatregel analyseren. Door dit werk kan de evaluator aanbevelingen formuleren om het overheidsbeleid te verbeteren of om een beslissing voor te bereiden.
 

Hoe evalueren?

De evaluatiemethode wordt bepaald door de maatregel die moet worden geanalyseerd, door de vooruitgang bij de implementatie, door de criteria die voor het beoordelen van de effecten worden gebruikt, door de tools waarmee de beschikbare gegevens worden vergaard of door de behandelde thematiek (gezondheid, mobiliteit, huisvesting, arbeidsmarkt, stedenbouw, enz.). Dat maakt dat de evaluatiemethodes kunnen variëren en ook kunnen worden gecombineerd. De evaluator gebruikt bijvoorbeeld voor-en-na-vergelijkingsmethodes of gaat een groep die een bepaalde maatregel geniet vergelijken met een die de maatregel niet geniet. Die methodes gebruiken heel strikt en wetenschappelijk kwantitatieve (vb. enquêtes via vragenlijst, database) en/of kwalitatieve gegevens (vb. gesprekken, gespreksgroepen).
 

Wie evalueert?

Binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest evalueert het Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse het overheidsbeleid, of althans bepaalde beleidslijnen daarvan. Het voert evaluaties uit op vraag van de Brusselse Regering of wanneer het Brussels Parlement evaluaties in zijn wetgeving voorschrijft. Die evaluatiepraktijk zorgde ervoor dat het BISA heel wat expertise op dit vlak heeft. De institutionele en wetenschappelijke positionering van het Instituut dat onafhankelijk is en buiten alle administraties, die maatregelen doorvoeren, staat, laat toe om het overheidsbeleid door een andere bril te bekijken. Maar er zijn nog andere Brusselse overheidsinstellingen die het overheidsbeleid evalueren, en die daarbij op de steun van het BISA kunnen rekenen.
 

 Meer weten?

Verneem meer over de opdracht van het BISA als evaluator van het overheidsbeleid en over de publicaties rond dit thema.