U bent hier: Home / Publicaties / Titels / In de kijker / December 2018 - 84 % van de Brusselse gebouwen werd opgetrokken voor de jaren 1960

December 2018 - 84 % van de Brusselse gebouwen werd opgetrokken voor de jaren 1960

Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA) - In de kijker -Het bouwjaar van het gebouwenbestand

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is verstedelijkt en er is niet meer veel ruimte vrij. Op 1 januari 2018 telde het Brusselse grondgebied van 161,4 km² welgeteld 195 000 gebouwen. Wanneer werden al deze gebouwen opgetrokken? Het antwoord bevindt zich in de grafiek hieronder: 84% werd opgericht voor de jaren 1960. Hiermee weerspiegelt het bouwjaar van het Brusselse gebouwenbestand sterk de geschiedenis van de Brusselse verstedelijking.

 

Bouwperiode van het gebouwenbestand op 1 januari 2018
 

Bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium) & FOD Financiën - AA Patrimoniumdocumentatie
 

40 % van het Brusselse gebouwenbestand werd geconstrueerd voor het einde van WOI

Brussel telt in vergelijking met België relatief veel gebouwen die opgetrokken werden in het begin van de 20ste eeuw (1900-1918): 45 000 van de gebouwen, oftewel 23 % van het gebouwenbestand van het Gewest in 2018. Voor heel België bedraagt deze categorie echter slechts 8 %. Te samen met de gebouwen die reeds voor 1900 werden geconstrueerd maken deze gebouwen bijna 40 % van het Brusselse gebouwenbestand uit.

Dit gehele segment hangt samen met:

  • de ontwikkeling van Brussel in de Middeleeuwen (de Vijfhoek);
  • de volgende fase van de stedelijke ontwikkeling die plaatsvond rond het ontstaan van België.
     

De verstedelijking breidde hierdoor uit tot voorbij de tweede omwalling (de huidige lanen van de kleine ring) om zo een kroon van anderhalve kilometer van voortdurende verstedelijking te vormen, waardoor de stad een groot deel van de huidige eerste kroon (zie definities in de kader hieronder) besloeg. Het proces van deze verstedelijking versnelde eind de 19de eeuw [ULB-IGEAT en Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, 2010].
 

45 % van het Brussels gebouwenbestand werd geconstrueerd tussen het einde van WOI en de jaren 1960

Van 1919 tot en met 1945 werd 27 % van de huidige Brusselse gebouwen opgetrokken, wat neerkomt op 53 000 gebouwen vandaag de dag. In geheel België heeft slechts 14 % van de gebouwen een bouwjaar daterend van de periode 1919-1945. Verder hebben 35 000 gebouwen, oftewel 18 % van de Brusselse gebouwen een bouwjaar dat ligt tussen 1945 en 1962.

Deze cijfers hangen samen met de uitbreiding van de eerste kroon tot zijn huidige omvang. Hiernaast ontwikkelde zich ook geleidelijk aan een tweede kroon (zie definities in de kader hieronder) die uitbreidde om tegen 1960 de grenzen van het Gewest te bereiken [ULB-IGEAT en Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, 2010].
 

Slechts 16 % van het Brussels gebouwenbestand werd geconstrueerd na 1960

Doordat een groot deel van het Brussels grondgebied reeds tegen 1960 verstedelijkt was, zijn er relatief weinig gebouwen die hierna voor het eerst geconstrueerd werden.

Van de Brusselse gebouwen in 2018:

  • werd 9 % opgericht in de jaren 1960 en 1970;
  • 4 % in de jaren 1980 en 1990;
  • 3 % in de 21ste eeuw.


Tezamen zijn ze goed voor 16 % van het gebouwenbestand. Voor België zijn deze percentages echter veel hoger en bedragen ze respectievelijk 23 %, 16 % en 9 %. De helft van het Belgisch gebouwenbestand heeft dus een bouwjaar van na 1960, terwijl dit segment in Brussel maar 16 % van het gebouwenbestand uitmaakt.

 

Definities

De gebruikte gegevens zijn afkomstig van de kadastrale statistiek van het bestand van de gebouwen, die wordt berekend door de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie (vroegere ‘Kadaster’) van de FOD Financiën. Ze geven de bouwperiode weer van de verschillende gebouwen aanwezig in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op 1 januari 2018. Het bouwjaar van de gebouwen geeft meer bepaald het jaar van beëindiging van de opbouw van het gebouw weer. De datum van een eventuele renovatie hierna wordt niet in rekening genomen.

De eerste en tweede kroon gaan over een indeling van de Brusselse ruimte in gordels:

  • De eerste kroon beslaat meer bepaald de zone tussen de lanen van kleine ring en de middenring, gevormd door de Churchilllaan (in het zuiden), de militaire lanen (in het oosten: Generaal Jacques, Generaal Meiser, Brand Whitlock, August Reyers, Generaal Wahis) en de spoorlijnen (in het westen).
  • De tweede kroon stemt overeen met de volgende gebiedsdelen: Anderlecht en Molenbeek voorbij het station West, Oudergem, Sint-Agatha-Berchem, Laken Noord, Neder-Over-Heembeek en Haren, Evere, Ganshoren, Elsene voorbij de Generaal Jacqueslaan, Jette-Noord, Schaarbeek voorbij de Lambermontlaan, Ukkel, Watermaal-Bosvoorde, Sint-Lambrechts-Woluwe en Sint-Pieters-Woluwe.

 

 

 Meer weten?

Meer gegevens over het Brusselse gebouwenbestand kan terug gevonden worden onder het thema “Ruimtelijke ordening en vastgoed” op het website van het BISA.

Meer informatie over de structuur van het Brussels grondgebied is te terug vinden op de Wijkmonitoring.


Bibliografie

ULB-IGEAT EN OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN VAN BRUSSELHOOFDSTAD, 2010. Fiche Régionale In: Fiches communales d’analyse des statistiques locales en Région bruxelloise. 2010. Vol. 1. Gerealiseerd voor de COCOF.